Raport roczny 2011

20. Pochodne instrumenty finansowe

Grupa posiada następujące rodzaje instrumentów pochodnych:

Walutowe transakcje terminowe to zobowiązania do kupna walut obcych i lokalnych, obejmujące nie zrealizowane transakcje spot. Kontrakty typu futures dla walut i stóp procentowych to zobowiązania w formie umowy do otrzymania lub zapłacenia określonej wartości netto, zależnie od zmian kursów wymiany walut lub stóp procentowych, bądź do kupna lub sprzedaży waluty obcej lub instrumentu finansowego w ustalonym terminie w przyszłości po ustalonej cenie, określonej na zorganizowanym rynku finansowym. Z uwagi na fakt, że kontrakty futures są zabezpieczone środkami pieniężnymi lub papierami wartościowymi wycenianymi według wartości godziwej, zaś zmiany wartości nominalnej tych kontraktów rozliczane są codziennie w odniesieniu do notowań giełdowych, ryzyko kredytowe jest nieznaczne. Kontrakty FRA to kontrakty analogiczne do futures, tyle że negocjowane indywidualnie i wymagające gotówkowego rozliczenia w określonym terminie w przyszłości różnicy pomiędzy określoną w umowie stopą procentową a aktualną stopą rynkową, na bazie teoretycznej kwoty kapitału.

Walutowe i procentowe kontrakty swap to zobowiązania do zamiany jednego strumienia przepływów pieniężnych na inny. Rezultatem takiej transakcji jest zamiana walut lub stóp procentowych (na przykład, oprocentowania stałego na zmienne) lub połączenia wszystkich tych czynników (na przykład, międzywalutowe kontrakty swap stóp procentowych). Z wyjątkiem określonych walutowych kontraktów swap, nie następuje w przypadku tych transakcji zamiana kapitału. Ryzyko kredytowe Banku stanowi potencjalny koszt zastąpienia kontraktów swap, jeżeli strony nie wywiążą się ze swoich zobowiązań. Ryzyko to jest monitorowane na bieżąco przez odniesienie do aktualnej wartości godziwej, proporcji wartości nominalnej kontraktów oraz płynności rynkowej. W celu kontrolowania poziomu podejmowanego ryzyka kredytowego Grupa ocenia strony umowy przy pomocy tych samych metod, które stosuje się w działalności kredytowej.

Opcje walutowe i procentowe to umowy, na mocy których sprzedający przyznaje kupującemu prawo, ale nie obowiązek, nabycia (opcja kupna) lub sprzedaży (opcja sprzedaży) w ustalonym dniu, do ustalonego dnia lub też w ustalonym okresie – konkretnej ilości waluty obcej lub instrumentu finansowego po z góry ustalonej cenie. W zamian za powzięcie ryzyka walutowego lub ryzyka zmiany stóp procentowych, sprzedający otrzymuje od kupującego premię. Opcje mogą być opcjami znajdującymi się w obrocie giełdowym lub negocjowanymi pomiędzy Grupą a klientem (w transakcji pozagiełdowej). Grupa jest narażona na ryzyko kredytowe z tytułu zakupionych opcji tylko i wyłącznie do wysokości ich wartości bilansowej, którą stanowi ich wartość godziwa.

Transakcje na ryzyko rynkowe obejmują kontrakty futures i opcje na towary oraz opcje na akcje i indeksy giełdowe.

Nominalne wartości niektórych rodzajów instrumentów finansowych stanowią podstawę do ich porównania z instrumentami ujmowanymi w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, ale niekoniecznie wskazują, jaka będzie wartość przyszłych przepływów pieniężnych, bądź jaka jest bieżąca wartość godziwa instrumentów. Z tego względu nie pokazują, jaki jest stopień narażenia Banku na ryzyko kredytowe lub ryzyko zmiany cen. Instrumenty pochodne mogą mieć wycenę dodatnią (aktywa) lub ujemną (zobowiązania) w zależności od wahań rynkowych stóp procentowych lub kursów wymiany walut. Łączna wartość godziwa pochodnych instrumentów finansowych może podlegać znacznym wahaniom.

Wartości godziwe posiadanych instrumentów pochodnych przedstawiono w poniższej tabeli:


  Wartość kontraktu Wartość godziwa
kupno sprzedaż aktywa zobowiązania
Stan na 31 grudnia 2011        
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu        
Walutowe instrumenty pochodne        
- Walutowe transakcje terminowe (FX forward) 6 771 792 6 779 318 103 249 35 680
- Kontrakty FX swap 13 950 800 14 019 609 156 807 279 717
- Kontrakty CIRS 1 457 145 1 517 730 140 256 199 518
- Opcje walutowe kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym 1 489 253 1 145 147 46 545 5 945
Razem instrumenty pochodne z transakcji pozagiełdowych 23 668 990 23 461 804 446 857 520 860
- Opcje walutowe kupione lub sprzedane w obrocie giełdowym - - - 18 213
Razem walutowe instrumenty pochodne 23 668 990 23 461 804 446 857 539 073
Pochodne na stopę procentową        
- Kontrakty IRS, OIS 133 746 967 133 746 967 986 123 1 260 260
- Kontrakty FRA 57 100 000 116 975 000 54 715 54 742
- Opcje na stopę procentową kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym 198 779 351 143 1 505 1 400
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową z transakcji pozagiełdowych 191 045 746 251 073 110 1 042 343 1 316 402
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową 191 045 746 251 073 110 1 042 343 1 316 402
Transakcje na ryzyko rynkowe 523 888 729 506 17 395 5 034
Razem aktywa/pasywa przeznaczone do obrotu 215 238 624 275 264 420 1 506 595 1 860 509
Instrumenty pochodne zabezpieczające        
Instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie wartości godziwej 92 553 92 553 - 2 238
- Kontrakty IRS 92 553 92 553 - 2 238
Razem instrumenty pochodne zabezpieczające 92 553 92 553 - 2 238
Razem rozpoznane pochodne aktywa/pasywa 215 331 177 275 356 973 1 506 595 1 862 747
         
Krótkoterminowe (do 1 roku) 141 954 417 192 079 497 684 541 892 977
Długoterminowe (powyżej 1 roku) 73 376 760 83 277 476 822 054 969 770


  Wartość kontraktu Wartość godziwa
kupno sprzedaż aktywa zobowiązania
Stan na 31 grudnia 2010        
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu        
Walutowe instrumenty pochodne        
- Walutowe transakcje terminowe (FX forward) 8 720 352 8 884 235 32 632 70 013
- Kontrakty FX swap 7 660 077 7 659 668 91 617 103 102
- Kontrakty CIRS 3 884 774 3 994 746 149 500 254 830
- Opcje walutowe kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym 3 039 570 3 067 923 115 196 59 007
Razem instrumenty pochodne z transakcji pozagiełdowych 23 304 773 23 606 572 388 945 486 952
- Walutowe kontrakty futures 1 251 1 264 12 -
- Opcje walutowe kupione lub sprzedane w obrocie giełdowym - - - 42 412
Razem walutowe instrumenty pochodne 23 306 024 23 607 836 388 957 529 364
Pochodne na stopę procentową        
- Kontrakty IRS, OIS 87 998 357 87 998 357 744 718 793 414
- Kontrakty FRA 36 350 000 42 380 000 13 472 14 734
- Opcje na stopę procentową kupione lub sprzedane w obrocie pozagiełdowym 387 944 452 344 10 046 9 686
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową z transakcji pozagiełdowych 124 736 301 130 830 701 768 236 817 834
Razem instrumenty pochodne na stopę procentową 124 736 301 130 830 701 768 236 817 834
Transakcje na ryzyko rynkowe 737 037 1 164 126 69 460 16 310
Razem aktywa/pasywa przeznaczone do obrotu 148 779 362 155 602 663 1 226 653 1 363 508
Razem rozpoznane pochodne aktywa/pasywa 148 779 362 155 602 663 1 226 653 1 363 508
         
Krótkoterminowe (do 1 roku) 102 665 041 109 855 282 641 703 744 958
Długoterminowe (powyżej 1 roku) 46 114 321 45 747 381 584 950 618 550

W obu prezentowanych okresach transakcje na ryzyko rynkowe obejmują wartość godziwą opcji na indeks giełdowy, akcje i inne papiery kapitałowe, kontraktów futures na towary, kontraktów swap na towary.

W ramach pochodnych instrumentów finansowych Grupa wykazała instrumenty pochodne na kwotę 1 215 tys. zł (zobowiązania), które zostały wydzielone ze strukturyzowanych lokat inwestycyjnych (31 grudnia 2010 r.:
9 924 tys. zł).

Na dzień 31 grudnia 2011 roku i 31 grudnia 2010 roku Grupa nie posiadała żadnych aktywów i zobowiązań finansowych wyznaczonych przy początkowym ujęciu jako wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.

Dane finansowe

W Twoim schowku

Brak dokumentów.
Schowaj schowek